Bus,
tram en metro staan stil, omdat de stadsregio dat wil…

Zwartboek
bezuinigingen openbaar vervoer SP afdeling Rotterdam,
4 februari 2004

Inhoudsopgave

Voorwoord
Overzicht
van de maatregelen
Vervoersprioriteiten
van het Rijk en de stadsregio
Vroege en late
reizigers
Bereikbaarheid wijken en voorzieningen
Conclusies
en aanbevelingen

Voorwoord
In
het najaar van 2003 maakte de stadsregio bekend dat zij 12,5 miljoen euro ging
bezuinigen op het openbaar vervoer in de regio Rotterdam door een forse inkorting
van de dienstregeling. Deze bezuinigingen zijn het gevolg van het snijden in de
vervoersbudgetten door het Rijk.

Uit
protest tegen de bezuinigingen is de SP van start gegaan met een actiecampagne.
Overal in de stad zijn mensen geënquêteerd met de vraag wat voor hen
de gevolgen zijn van de bezuinigingen. Daarnaast zijn bewonersorganisaties opgeroepen
hun ervaringen bij de SP te melden. Hieruit is dit zwartboek ontstaan.

De
RET meldde onlangs in het Rotterdams Dagblad dat "het openbaar vervoerbedrijf
bezig is met het verzamelen van reacties op de voorgestelde maatregelen, die mede
de structurele bezuiniging van 12,5 miljoen euro per jaar moeten opvangen."
Met dit zwartboek biedt de SP al meer dan 425 eerste reacties op de verslechteringen
aan. Mede op basis van deze resultaten kan de SP melden dat de gevolgen van het
inkorten van de dienstregeling voor de mensen in de stad groter zijn dan de stadsregio
wil voorspiegelen.

Vorig
jaar, toen de zoneverkleining werd doorgevoerd, meldde de stadsregio dat dit nodig
was om dezelfde kwaliteit openbaar vervoer te behouden. Nu wordt het openbaar
vervoer desondanks verder uitgekleed. De SP vindt dat een stad als Rotterdam een
goed, veilig en betaalbaar openbaar vervoer verdient en dat het Rijk, de stadsregio
en de gemeente bereid moeten zijn daarin te investeren. Dit zwartboek laat zien
waarom deze keuze nú gemaakt moet worden.

SP
afdeling Rotterdam, 4 februari 2004

De
komende weken zal de SP reacties van reizigers op het inkorten van de dienstregeling
blijven verzamelen. Voor vragen over dit zwartboek en het vervolg van de actiecampagne
openbaar vervoer neemt u contact op met de SP afdeling Rotterdam:
Kevin
Levie, (06-) 48 19 76 68, E-mail
Theo
Cornelissen, (06-) 20 43 01 96, E-mail

Overzicht
van de maatregelen
Hieronder volgt een kort overzicht van de manier waarop
de RET en Connexxion van plan zijn de dienstregeling in 2004 aan te passen.

RET-bussen
De
bussen starten vanaf 1 maart 2004 later en stoppen eerder. De eerste ritten starten
voortaan op werkdagen rond 06.30 (nu 05.30), op zaterdag rond 07.00 (nu 06.15)
en op zondag rond 09.00 (nu 08.15). Vanaf 20.00 rijden alle bussen nog maar eens
in het half uur. De laatste ritten worden rond 23.00 (nu 0.15) gereden.

De
volgende veranderingen in de lijnen vinden plaats:

• Lijn
  30 (Capelsebrug – De Terp – Station Alexander) zal na 20.00 niet meer rijden
  
• Lijn
  35 (Station Noord – Station Alexander – IJssellandziekenhuis) zal na 20.00 niet
  rijden
  
• Lijn 37 (Marconiplein
  – Centraal Station – Zevenkamp) zal na 20.00 niet meer rijden
  
• Lijn
  47 (Zuidplein – Kralingse Zoom) wordt ingekort
  
• Lijn
  48 (Centraal Station – Keizerswaard) wordt opgeheven
  
• Lijn
  49 (Centraal Station – Keizerswaard) wordt ingekort tot Station Zuid, behalve
  tijdens de
  spits en de bezoekuren van het Clara-ziekenhuis
  
• Lijn
  65 (Poortugaal Metro – Deltaziekenhuis – Rhoon) zal na 20.00 niet meer rijden
  
  
• Lijn 75 (Zuidplein
  – Bolnes) wordt ingekort
• Lijn
  76 (Sluisjesdijk – Keizerswaard) rijdt een
  andere route en neemt een deel
  van de route van bus 47 over

Per
24 mei vinden nog een aantal wijzigingen in de dienstregeling plaats. De plannen
hiervoor zijn nog niet definitief door de RET bekendgemaakt. Zeer waarschijnlijk
gaat het om de volgende maatregelen:

• Lijn
  31 (Capelsebrug – Capelle Centrum – Station Alexander) wordt opgeheven
  
• Lijn
  32 (Schiedam Centrum – Overschie – Noordereiland) zal na 20.00 niet meer rijden
  
  
• Lijn 38 (Schiedam
  Centrum – Capelle Schollevaar) wordt opgeheven
  
• Lijn
  51 (Schiedam Centrum – Schiedam Nieuwland – Vlietland Ziekenhuis) wordt opgeheven
  
  
• Lijn 77 (Carnissebuurt
  – Slinge Metro – Katendrecht) wordt opgeheven

Na
protesten van jongeren en horeca-organisaties is besloten de nachtbus in 2004
voorlopig te behouden. Wel moet het nachtnet in 2004 kostendekkend worden, wat
onherroepelijk prijsverhogingen en versoberingen tot gevolg heeft. De nachtbussen
beginnen pas om 01.00 uur met rijden, waardoor tussen 23.00 en 01.00 een gat valt
in het busvervoer.

Connexxion-bussen

Connexxion heeft per 1 januari een nieuwe dienstregeling ingevoerd met onder
andere de volgende versoberingen:

• Lijn
  97 en 98 (Rotterdam – Krimpen aan den IJssel) rijden na 19.00 niet verder dan
  Capelsebrug
• Lijn 129
  (Rotterdam – Den Haag) zal ‘s avonds en op zondag niet meer tussen Rotterdam en
  
  Delft rijden, en gaat op zaterdag minder vaak rijden
  
• Lijn
  173 (Rotterdam – Zoetermeer) rijdt ‘s avonds en op zondag alleen nog tussen
  
  Bergschenhoek en Zoetermeer

Eerder
in 2003 werd de dienstregeling al ingekort. De lijnen 142 en 144 (Zuidplein –
Dordrecht) rijden bijvoorbeeld niet meer naar Ridderkerk, waardoor Ridderkerk
vrijwel zonder openbaar vervoer is komen te zitten.

Trams

Ook de trams beginnen vanaf 1 maart later met rijden en stoppen eerder. De
eerste ritten starten voortaan op werkdagen rond 06.30 (nu 06.00), en in het weekend
later. De laatste ritten worden rond 23.00 (nu 00.15) gereden. Tram 3 zal zelfs
om 20.00 al stoppen met rijden. Als kleine compensatie kunnen reizigers vanaf
1 maart na 23.00 gebruikmaken van de laatste tramritten naar de remise.

Bij
ingebruikname van de IJsselmondelijn worden de routes van tram 2, 20 en 23 veranderd.
De nieuwe TramPlus-lijn 25 wordt in het najaar van 2004 in gebruik genomen.

Metro’s

De metro begint vanaf 1 maart eveneens later en stopt eerder. Op doordeweekse
dagen rijdt de metro voortaan vanaf ongeveer 06.15 (nu 05.30). Op zaterdag is
dat vanaf 06.30 uur (nu 05.45) en op zondag rond 08.30 uur (nu 07.45). De metro’s
stoppen rond 24.00 uur (nu 01.00).

Vanaf
eind 2004 gaan er buiten de spits minder metro’s rijden tussen Spijkenisse en
Hoogvliet.

Vervoersprioriteiten
van het Rijk en de stadsregio
De structurele bezuiniging van het Rijk op
het openbaar vervoer in de regio is niet de eerste bezuinigingsslag die van bovenaf
wordt opgelegd. Gedurende de periode 1998-2002 nam de rijksbijdrage al met 12,5
procent af, terwijl het OV-aanbod met 4 procent steeg. Nu komt daar nog eens een
bezuiniging van 12,5 miljoen euro – ruim 3 procent van de RET-jaarbegroting –
bovenop.

Tegelijkertijd
legt de stadsregio in haar vorig jaar verschenen Verkeer & Vervoersplan 2003-2020
sterk de nadruk op het autoverkeer in plaats van te durven investeren in goed,
veilig en betaalbaar openbaar vervoer. Wel wordt er geïnvesteerd in prestigeprojecten
als de RandstadRail en TramPlus. De SP is niet tegen grote OV-investeringen als
deze, mits ze kwaliteit van het openbaar vervoer beduidend verhogen. Maar als
dergelijke projecten ten koste gaan van de basisvoorzieningen voor openbaar vervoer
in Rotterdam, liggen de prioriteiten verkeerd.

De
stadsregio investeert de komende jaren bijvoorbeeld 110,3 miljoen euro in de RandstadRail,
21,7 miljoen in de TramPlus-lijnen en 4,6 miljoen in de verbouwing van Rotterdam
Centraal (Regionaal Investeringsprogramma Verkeer & Vervoer 2002-2006, Stadsregio
Rotterdam, 20-12-2002 ). De rest van de kosten van deze projecten worden betaald
door het Rijk. Het gaat hierbij om bedragen waarbij de 12,5 miljoen euro die nu
wordt bezuinigd in het niet valt.

Wethouder
Hulman stelt dat de stad en de stadsregio niets kunnen doen aan de verslechteringen
van de dienstregeling, omdat de bezuinigingen door het Rijk zijn opgelegd (Rotterdams
Dagblad, 17-01-2004). Inderdaad komen de bezuinigingen van het Rijk. De gemeente
en de stadsregio hebben echter niet geprotesteerd tegen de subsidievermindering.
Daarnaast is binnen de begroting van de stadsregio enig schuiven zeker wel mogelijk.
Ook de gemeente kan kiezen voor extra investeringen in het openbaar vervoer. Het
is simpelweg een kwestie van prioriteiten stellen – zowel aan de kant van het
Rijk als aan de kant van de gemeente en stadsregio.

Volgens
het Rijk kan een gedeelte van de bezuinigingen worden terugverdiend door scherper
te
onderhandelen met vervoerders. Als de plannen van het Rijk doorgaan zal
alle regionale en
stadsvervoer de komende tijd worden aanbesteed. Volgens de
minister om te voldoen aan de regels van de Europese Unie. Dit is echter niet
waar. In november 2001 nam het Europees Parlement een motie van SP-Europarlementariër
Erik Meijer aan. Daarin staat dat buslijnen niet aanbesteed hoeven te worden,
als dit volgens lokale en regionale bestuurders niet in het voordeel is van de
passagiers.

Eind dit jaar
vindt een officiële evaluatie plaats van de huidige (regionale) aanbestedingen,
maar
duidelijk is nu al dat de negatieve gevolgen de boventoon zullen voeren.
Provincies hebben een eigen verantwoordelijkheid voor goed regionaal openbaar
vervoer. Bij de huidige aanbestedingen hebben overheden noodgedwongen gekeken
naar geld: welke vervoerder is het goedkoopst? En niet naar kwaliteit: welk bedrijf
verzekert een goede dienstregeling en goed materieel en zorgt ervoor dat buitengebieden
bereikbaar blijven en bussen goed op elkaar aansluiten?

Zelfs
als aanbesteden in Rotterdam zou lukken, is het dan ook nog maar de vraag of dat
wenselijk is. De kans is groot dat de kwaliteit van het openbaar vervoer in Rotterdam
verder achteruit gaat als de RET zelfstandig wordt of moet gaan concurreren met
andere aanbieders. De SP zal er daarom bij het college op blijven aandringen de
RET niet uit handen te geven.

Resultaten
enquete samengevat
Hieronder worden de resultaten van de enquête
die wij onder reizigers hielden kort samengevat. In totaal zijn 427 enquêtes
afgenomen, waarvan 46 via internet en 381 in bussen, metro’s, op de stations en
bij haltes. Het overgrote deel van de geënqueteerden valt in de groep die
getroffen wordt door de bezuinigingen, omdat de enquêtes voornamelijk zijn
afgenomen op plaatsen en tijden waar het openbaar vervoer vanaf 1 maart niet meer
rijdt.

Volgens de RET
wordt ongeveer 2 procent van de reizigers getroffen door de bezuinigingen. De
RET vervoert 600.000 reizigers per dag – 2 procent daarvan zijn 12.000 mensen.
381 enquêtes komt overeen met ruim 3% van deze gedupeerde groep.

Reisdoel
211
Mensen beantwoordden de vraag naar welke deelgemeente ze op weg waren. Verreweg
het grootste gedeelte – zo’n 34 procent – is op weg naar het centrum. Ongeveer
11 procent stapt over op een aansluiting naar buiten de stad.

Woonachtig
in…
268 Mensen antwoordden op de vraag in welke deelgemeente ze woonachtig
zijn.

Tijd
waarop gereisd wordt
377 Geënqueteerden konden aangeven op welk tijdstip
zij meestal reizen. Zo’n 25 procent van hen reizen regelmatig op een vast tijdstip,
waarbij het grootste gedeelte van deze groep in de vroege ochtend (voor 7 uur)
gebruik maakt van het openbaar vervoer. Door op vroege uren te gaan enqueteren
wilden we juist ook deze groep bereiken: dat is dus deels gelukt.

Reisfrequentie
339
Reizigers vertelden ons hoe vaak zij reizen. Verreweg de meesten reizen 10 tot
20 keer per week, wat hoofdzakelijk neerkomt op woon-en werkverkeer. Ouderen reizen
veelal 1 tot 4 keer in de week.

Gebruikt
vervoermiddel
368 Van de geënqueteerden gaven aan van welk vervoermiddel
zij meestal gebruikmaken. Meer dan 50 procent gebruikt hoofdzakelijk bus en metro,
terwijl bijna 20 procent de tram gebruikt.

(omdat
reizigers meerdere vervoermiddelen konden aangeven, tellen de percentages bij
elkaar op tot meer dan 100 procent)

Gevolg
van de bezuinigingen
288 Reizigers vertelden ons wat voor hen het gevolg
is van de bezuinigingen op het openbaar vervoer in de regio Rotterdam. Meer dan
37 procent komt te laat op zijn werk of is later thuis als gevolg van de verslechteringen.
6 procent staat wellicht zelfs ontslag te wachten. Bijna 19 procent kan door de
verslechteringen minder of korter uitgaan of naar familie en vrienden. Deze uitkomsten
zijn uiteraard afhankelijk van de tijd waarop geënquêteerd werd. Veel
enquêtes zijn ‘s ochtends vroeg afgenomen.

Alternatief
We
vroegen reizigers wat voor alternatief ze hebben als de lijn die ze gebruiken
uitvalt, later begint of eerder eindigt. 127 Mensen gaven antwoord op deze vraag.
Zo’n 27 procent van hen heeft geen alternatief en voor bijna 41 procent is lopen
de enige optie. 19 procent van de reizigers wordt door de bezuinigingen in de
auto gedwongen.

In
de volgende hoofdstukken zullen wij nader stilstaan bij reizigers, wijken en voorzieningen
die door de bezuinigingen sterk getroffen worden.

Vroege
en late reizigers
Uit de reacties op onze enquête blijkt dat veel
mensen die afhankelijk zijn van openbaar vervoer vroeg in de ochtend of laat in
de avond, vrijwel geen alternatief hebben: vaak zijn ze niet in het bezit van
een auto en een aantal loopt zelfs het risico van ontslag als de rijtijdenverkorting
ingaat.

Iemand die in
de verpleging werkt schrijft: "Als de nieuwe dienstregeling in gaat kunnen
ik en een paar van mijn collega’s niet meer werken. Ik werk in de verpleging en
dat is een dienst die 24 uur per dag beschikbaar is. Op sommige tijden kan ik
dus niet meer op mijn werk komen of kom ik niet meer naar huis. Bij nachtdiensten
moet ik voortaan een uur eerder weg om er nog te kunnen komen."

Ook
de files worden waarschijnlijker langer als gevolg van de bezuinigingen. Een reiziger
meldt bijvoorbeeld: "Ik werk van 16 tot 24 uur. Met de nieuwe dienstregeling
moet ik na 24 uur met de auto naar huis, maar dat betekent dat ik ook om 15 uur
de auto naar m’n werk moet nemen in plaats van het openbaar vervoer. Ook degenen
die om 6 uur moeten beginnen met werken zullen genoodzaakt zijn met de auto te
gaan, en gaan om 15 uur met de auto naar huis. Het zou heel goed kunnen dat de
spits hierdoor al om 15 uur begint."

Niet
alleen werkenden, ook mensen die willen uitgaan of vrienden willen bezoeken krijgen
last van de nieuwe dienstregeling. De nachtbus is een alternatief voor tram en
bus, die voortaan vaak al om 23.15 hun laatste rit zullen rijden. De nachtbus
rijdt echter alleen op vrijdag en zaterdag. Bovendien valt er een gat van twee
uur tussen de laatste tram of bus en de eerste nachtbussen, die rond 1 uur vertrekken.
Zeer waarschijnlijk zal de prijs van de nachtbus in 2004 sterk stijgen en wordt
de dienstregeling ingekort, omdat de RET het net kostendekkend wil maken.

Grote
uitgaansgelegenheden als de Doelen, de Schouwburg en het nieuwe Luxor-theater
vrezen dat het inkorten van de dienstregeling funeste gevolgen zal hebben voor
het culturele leven in Rotterdam. Doelen-directeur Oostvogel voorziet dat "sommigen
het einde van een concert niet meer zullen kunnen bijwonen" (Rotterdams Dagblad,
17-01-2004). Horeca Nederland voorspelt een omzetdaling in de horeca en vreest
dat mensen die 11 uur te vroeg vinden om te stoppen, straks met een drankje in
de auto stappen.

Een schouwburgbezoekster
schrijft: "De nieuwe dienstregeling houdt in dat ik niet meer naar de
schouwburg zou kunnen gaan. Om naar huis te komen moet ik een keer overstappen.
De schouwburg gaat uit om 10 voor 11. Ik heb meestal nogal pech, want voor beide
trams moet ik een kwartier wachten, zodat ik om omstreeks 10 voor 12 pas thuis
was. Ik vind dat niet zo erg, zolang er tenminste nog vervoer is. Maar ik vind
het een schande dat dat er binnenkort niet meer is."

Overigens
hebben niet alleen werkenden en jongeren last van het verdwijnen van de vroege
en late ritten, blijkt uit onze gesprekken met RET-personeel. Ook voor het personeel
van het bedrijf zelf wordt het steeds lastiger op tijd aanwezig te zijn op de
plek waar hun werk begint.

Bereikbaarheid
wijken en voorzieningen
In dit hoofdstuk geven we een bloemlezing van wijken
en voorzieningen die door de verslechteringen in het openbaar vervoer moeilijker
te bereiken zijn. Deze informatie is verzameld door zowel het afnemen van enquêtes
als door rechtstreeks contact met bewonersorganisaties en mensen in de wijk.

Charlois
Per
24 mei wordt bus 77 opgeheven. Pas in oktober neemt de nieuwe TramPlus-lijn 25
een gedeelte van het traject van de buslijn over. Katendrecht wordt hierbij echter
overgeslagen. Dat betekent dat mensen die op Katendrecht wonen 20 à 25
minuten moeten lopen naar de eerstvolgende halte, metrostation Rijnhaven.

Zorgcentrum
Waelestein, gelegen aan het Schulpplein in Charlois, is nu nog te bereiken met
bus 69. In de oorspronkelijke plannen van de RET zou bus 69 geschrapt worden,
maar gelukkig is men daar later op teruggekomen.
Vanaf begin dit jaar rijdt
bus 69 nog slechts tot 19 uur. Dat betekent dat ouderen die slechter ter been
zijn ‘s avonds niet meer weg kunnen of bezoek kunnen ontvangen. Bus 76 en 77,
die in de buurt stoppen, zijn door de grotere loopafstand voor veel mensen geen
alternatief.

Een bewoner
van Waelestein meldde ons: "Dit is rampzalig. Ik maak van de bus gebruik
om naar mijn vrijwilligerswerk te gaan. Als de bus verdwijnt, ben ik aan huis
gebonden."

Delfshaven

Ouderen in Oud-Mathenesse komen steeds moeilijker weg: bus 38 is omgelegd
en komt daardoor niet meer door de wijk en langs het Marconiplein. De tocht met
het OV richting het stadscentrum wordt daarom voor velen te ver.

Een
oudere vertelt: "Ik moet nu meer gebruik gaan maken van Vervoer op Maat,
vooral ‘s avonds. Dat is ook nog eens duurder voor de gemeente, maar ik kan niet
anders."

Feijenoord
Nadat
tramlijn 20 is begonnen met rijden, is het gebruik van bus 48 en 49 teruggelopen.
Desondanks zijn dit voor veel mensen op het Noordereiland de enige verbindingen
naar het centrum en in de richting van de Keizerswaard en het St. Clara-ziekenhuis
(waarover meer in het volgende hoofdstuk). Door lijn 48 te schrappen en lijn 49
in te korten, blijft op het Noordereiland alleen bus 32 over, die het eiland verbindt
met station Schiedam Centrum.

Er
is dus geen directe verbinding meer met het stadscentrum of met Zuid. Dat betekent
voor vrijwel iedereen op het Noordereiland twee of drie keer overstappen – iets
dat in het bijzonder voor ouderen een onoverkomelijke drempel kan zijn. Ook voor
mensen op weg naar hun werk wordt de bus een stuk minder aantrekkelijk alternatief.

Een bewoner schrijft:
"Mijn conclusie is dat als je de route verlegt, zodat weinig mensen meer
gebruik gaan maken van de buslijnen, je redenen hebt om ze in te korten of zelfs
op te heffen. Dat is dus wat hier op Feijenoord aan de gang is."

Hillegersberg-Schiebroek
Bus
35, die station Noord via Hillegersberg verbindt met Prins-Alexander, rijdt vanaf
1 maart niet meer na 20.00 uur. Dat betekent dat er ‘s avonds geen vervoer meer
is naar het gebied ten noorden van de Bergse Plassen. In het bijzonder ouderen
die in 110-Morgen wonen worden hiervan de dupe. In Nieuw-Terbregge rijdt nog geen
bus, maar de bussen 35 en 37 die de nieuwbouwwijk raken rijden beide niet meer
na 20.00.

IJsselmonde
De
route van bus 75 wordt ingekort: de bus zal voortaan niet meer over de Beverwaardseweg
rijden en stopt bij Oud-IJsselmonde. Dat betekent dat de Beverwaard geen rechtstreekse
verbinding meer heeft met het Zuidplein. Wel gaat tram 23 in de Beverwaard rijden,
maar voor reizigers richting Zuidplein betekent het gebruik van deze lijn een
keer extra overstappen. Bovendien komt Bolnes in het weekeinde zonder openbaar
vervoer te zitten: Connexxion-bus 140 rijdt alleen op maandag tot en met vrijdag.

Een bewoner schreef ons:
"Passagiers die rond het oude politiebureau aan de Beverwaardseweg wonen,
moeten lopen naar Oud IJsselmonde voor bus 75 of lopen naar tram 23 richting Schinnenbaan.
In beide richtingen ongeveer een kwartier lopen. Uit metingen blijkt dat in de
ochtendspits de meeste passagiers gebruik maken van bus 75. Het lijkt mij wel
rendabel de lijn in elk geval in de spits over de Beverwaardseweg te laten rijden."

Op dit moment rijdt
bus 49, die bij Rotterdam CS vertrekt en over het Noordereiland naar Zuid gaat,
nog door tot het Sint Clara Ziekenhuis aan de Olympiaweg in IJsselmonde. De RET
was van plan deze bus niet verder te laten rijden dan station Zuid.
Na protesten
van bewonersorganisaties is toegezegd dat bus 49 in de spits en tijdens het bezoekuur
naar het ziekenhuis doorrijdt. Mensen die een specialist moeten bezoeken kunnen
voortaan echter alleen nog maar met twee keer overstappen uit de stad naar het
ziekenhuis komen.
Ook mensen die vanuit Groot-IJsselmonde naar het ziekenhuis
of naar de Keizerswaard moeten,
moeten om via bijvoorbeeld het Zuidplein.

Noord
Vanaf
1 maart zal tram 3 nog maar tot 20.00 rijden. Dat betekent dat grote delen van
Blijdorp – in het bijzonder het gebied tussen de Schieweg en het Vroesenpark –
‘s avonds verstoken zijn van openbaar vervoer.

In
verband met de aanleg van het RandstadRail-station op de Statenweg wordt bus 33
de komende jaren omgeleid, waardoor mensen die rond de Statenweg wonen ‘s avonds
voortaan minimaal 15 minuten moeten lopen naar de dichtstbijzijnde halte. Tijdens
de aanleg van de RandstadRail zal ook lijn 3 gedurende lange tijd niet over de
Bergselaan rijden. Dat betekent dat Blijdorp ook overdag zonder openbaar vervoer
op redelijke afstand komt te zitten.

Overschie
Het
verdwijnen van bus 32 per 24 mei betekent dat de aansluiting met de stad voor
mensen die in Overschie-Oost wonen slechter wordt. Connexxion-bus 129, die eveneens
dit deel van Overschie aandoet, zal voortaan ‘s avonds en op zondag niet meer
rijden, en maakt op zaterdag minder ritten.

De
aansluiting met de Spaanse Polder verdwijnt geheel: de polder is vanuit Overschie
voortaan alleen nog maar bereikbaar via Delfshaven of Schiedam.

Poortugaal
De
bezoekuren van de hoofdvestiging van het Delta Psychiatrisch Ziekenhuis in Poortugaal
zijn ‘s avonds van 18.30 tot 20.00. Bus 65, de enige OV-lijn die het ziekenhuis
aandoet, rijdt vanaf 1 maart vanaf het Delta-ziekenhuis niet meer naar Portugaal
na 19.30 en niet meer naar Rhoon na 18.15. De gevolgen mogen duidelijk zijn.

Prins-Alexander
Ommoord
en Zevenkamp hebben net als Hillegersberg-Schiebroek te lijden onder de uitgeklede
dienstregeling van bus 35 en 37. Voor wie de dichtstbijzijnde metrohalte te ver
lopen is, rest er ‘s avonds straks geen alternatief dan thuisblijven.

Sinds
deze zomer is het al het geval dat het IJsselland-ziekenhuis, dat ‘s avonds van
18.30 tot 19.30 bezoekuur heeft, vanuit Capelle vrijwel onbereikbaar is. De bus
31 vertrekt op werkdagen voor het laatst om 19.02, op zaterdag om 16.50 en rijdt
op zondag zelfs helemaal niet.

Conclusies
en aanbevelingen
De 12,5 miljoen euro aan bezuinigingen die de stadsregio
doorvoert op het openbaar vervoer in de regio Rotterdam, zijn asociaal. Dat blijkt
uit de reacties die mensen gaven op de enquête die de SP onder reizigers
hield, en de manier waarop mensen in de media op de bezuinigingen reageerden.
Mensen die geen alternatief voor het openbaar vervoer hebben om naar hun werk
of school te gaan, boodschappen te doen of familie bezoeken, worden door de bezuinigingen
onevenredig zwaar getroffen.

Anderen
zijn gedwongen weer in de auto te stappen, zodat het fileprobleem toeneemt. Mensen
die niet terug kunnen met bus, tram of metro, zullen ook voor de heenreis een
ander vervoermiddel kiezen en omgekeerd. De kans wordt groter dat mensen met te
veel alcohol op achter het stuur stappen, omdat het openbaar vervoer niet meer
rijdt.

De RET stelt dat
slechts 2 procent van de reizigers getroffen wordt door het inkorten van de dienstregeling.
Op basis van de reacties die in de stad te horen waren denken wij dat het om een
veel groter percentage gaat. Maar zelfs als maar 2 procent van de mensen die van
het OV gebruik maakt lijdt onder de bezuinigingen, betekent dit nog altijd 12.000
reizigers – de RET vervoert immers 600.000 reizigers per dag.

Van
de mensen die wij enqueteerden komt meer dan 37 procent door de bezuinigingen
te laat op zijn werk of is later. 6 Procent van de geenqueteerde groep krijgt
mogelijk met ontslag te maken. Bijna 19 procent kan door de verslechteringen minder
of korter uitgaan of naar familie en vrienden. Eenzelfde percentage van 19 procent
stapt vanaf 1 maart in de auto in plaats van in de bus, tram of metro.

Met
name werkenden, ouderen en jongeren zijn de dupe van de bezuinigingen. Een aantal
wijken (bijvoorbeeld het Noordereiland en Katendrecht) en voorzieningen (onder
meer verzorgingshuizen en ziekenhuizen) worden extra hard getroffen, met als gevolg
een toenemend isolement voor de bewoners (met name ook weer ouderen) in die wijken.

De gemeente, de stadsregio
en het Rijk zullen het met de SP eens zijn dat dit zeer ongewenste gevolgen zijn
van de voorgenomen maatregelen. Wij vinden dan ook dat deze maatregelen niet door
kunnen en mogen gaan. Een stad als Rotterdam moet streven naar een goed, veilig
en betaalbaar openbaar vervoer. Daarom doen wij de volgende aanbevelingen:

Aanbevelingen

• Kies
  voor openbaar vervoer in plaats van voor asfalt. Dat kan alleen als openbaar vervoer
  een goed alternatief biedt wat betreft bereikbaarheid (fijnmazigheid, frequentie,
  haltes) en toegankelijkheid (prijs).
• Doorbreek
  de nulrelatie met de RET voor wat betreft de kwaliteit van het OV en schuif bezuinigingen
  van het Rijk niet klakkeloos door naar de reiziger. De gemeente heeft ervoor gekozen
  extra geld bij te leggen voor het verbeteren van de veiligheid in het OV. Zo’n
  investering kan ook gedaan worden om het OV-net zelf te behouden en te verbeteren.
  
• Draai de rijtijdenverkorting
  en bezuinigingen die per 1 maart ingaan terug. Door deze bezuinigingen worden
  mensen uit het openbaar vervoer de auto ingejaagd en wordt een grote groep mensen
  te ernstig getroffen in hun vervoersmobiliteit.
• Ook
  de zoneverkleining van 2003 dient te worden teruggedraaid. De opbrengst hiervan
  (4,3 miljoen euro) is gering in vergelijking met het geld dat wordt gespendeerd
  aan asfalt en grote projecten. De kostenbesparing voor jongeren, ouderen en minima
  is des te groter.
• Stel
  een plan voor basismobiliteit vast waarbij binnen enkele jaren voor elke inwoner
  in Rotterdam op maximaal 500 meter van zijn woning een halte van een bus-of tramlijn
  moet zijn.
• Wijzigen
  van bus-en tramlijnen alleen nadat een behoefte-onderzoek heeft plaatsgevonden
  onder de bewoners van de betreffende wijken, waarbij daadwerkelijk rekening gehouden
  moet worden met de wensen en behoeften van de bewoners. Ook wanneer uit de reacties
  van de bewoners blijkt dat het tram-of busnet juist uitgebreid dient te worden.
  
• Laat het inzetten van
  materieel meer afhangen van de vraag op een bepaald tijdstip. Zet ‘s avonds laat
  minibussen in, in plaats van grote stadsbussen. In de spits kunnen grotere bussen
  ingezet worden.
• De toegankelijkheid
  van het openbaar vervoer voor gehandicapten en ouderen moet in overleg met de
  gehandicapten-en ouderenorganisaties worden verbeterd. Minimaal moet worden voldaan
  aan de eisen die gesteld worden in de wet gelijke behandeling mensen met een handicap
  of chronische ziekte. Rotterdam dient hierin voorop te lopen.
• Zolang
  het openbaar vervoer niet voldoende toegankelijk is voor gehandicapten en ouderen,
  kan en mag niet bezuinigd worden op Vervoer op maat. De SP blijft tegen de versoberingsmaatregelen
  die onlangs zijn ingegaan en blijft ervoor pleiten dat het rozestrippenkaarttarief
  weer
  ingevoerd wordt. Het is in het bijzonder onrechtvaardig dat 65plussers
  met
  een handicap aanzienlijk meer moeten betalen dan 65-plussers zonder een handicap.
  
• Start een experiment
  met gratis openbaar vervoer in Rotterdam. Voor zo’n project kan aanspraak gemaakt
  worden op een bijdrage van de provincie Zuid-Holland. Wij denken aan gratis OV
  op koop-en uitgaansavonden, gratis OV van en naar bestaande en nieuw te bouwen
  transferia aan de rand van de stad, of gratis OV voor mensen ouder dan 65 jaar.
  Bij gebleken succes kan het experiment uitgebreid worden naar het hele gebied
  binnen de ruit of de hele gemeente.
• Stop
  met investeren in grote prestigeprojecten als de HSL. Leg de prioriteit bij het
  uitbouwen en verbeteren van het bestaande net van openbaar vervoer.
• Herzie
  de TramPlus-plannen drastisch. De uitbreiding van het tramnet in de buitenwijken
  en randgemeenten mag niet ten koste gaan van het tram-en busnet in de oude wijken,
  zoals bij deze bezuinigingen.
• Geef
  de RET niet uit handen en besteed het openbaar vervoer in Rotterdam niet aan.
  De RET verzelfstandigen zal leiden tot een verdere verslechtering van de kwaliteit
  van het OV. Dankzij de motie-Meijer in het Europees Parlement zijn grote steden
  niet meer verplicht het OV aan te besteden – laten we dat dan ook niet doen!
• De
  gemeente Rotterdam moet samen met andere gemeenten druk uitoefenen voor een grotere
  rijksbijdrage voor het lokale openbaar vervoer. Ook het Rijk moet onderkennen
  dat een goed, veilig en betaalbaar OV van cruciaal belang is voor een stad als
  Rotterdam: zowel voor werkenden, jongeren en ouderen in de stad als voor toeristen
  van buiten.

U kunt
dit zwartboek ook downloaden al word-document
of in pdf-formaat (hiervoor heb je wel
de acrobat-reader
nodig)
(Voor het downloaden van het PDF-document: Klik met de rechtermuisknop
op de link en kies: doel opslaan als / save target as)

Zie
ook: Het persbericht
Bezuinigingen
openbaar vervoer regio Rotterdam

Terug
naar Red de Solidariteit